fbpx
X

Μια δροσερή αναπνοή στον αστικό ιστό-POCKET PARKS

Ο αστικός βίος στις σύγχρονες πόλεις έχει υποβαθμιστεί σημαντικά. Το μακροχρόνιο και ολοένα αυξανόμενο φαινόμενο της αστικοποίησης, αλλά και οι λανθασμένοι, συχνά, από πλευράς των αρμόδιων φορέων πολεοδομικοί χειρισμοί, έχουν δημιουργήσει μια δυσάρεστη καθημερινότητα που πλήττει τους κατοίκους των μεγαλουπόλεων. Οι ελληνικές πόλεις αναπτύχθηκαν ανεξέλεγκτα, κατά κανόνα χωρίς να ακολουθήσουν κάποιον συνολικό σχεδιασμό, με αποτέλεσμα τη σταδιακή δημιουργία ανοργάνωτων οικιστικών ενοτήτων.

Οι ελληνικές γειτονιές παρουσιάζουν τρομακτική έλλειψη σε ελεύθερους χώρους, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση μιας «αφιλόξενης ατμόσφαιρας», καθώς δεν υπάρχει ο απαιτούμενος χώρος όπου οι κάτοικοι θα είχαν τη δυνατότητα να απολαύσουν την επαφή με στοιχεία της φύσης, αλλά και να κοινωνικοποιηθούν και να επικοινωνήσουν μεταξύ τους. Έτσι οδηγούνται στην απομόνωση τόσο από τον δημόσιο χώρο, όσο και από το κοινωνικό σύνολο, και κατ’ επέκταση στην αποξένωση και από την ίδια τους την πόλη. Η έννοια της γειτονιάς βρίσκεται σε κίνδυνο.

Ο δημόσιος χώρος έχει το χαρακτηριστικό ότι χρησιμοποιείται από όλες τις κοινωνικές ομάδες, με αποτέλεσμα να επηρεάζουν τη σύστασή του. Το φυσικό στοιχείο, αστικό ή περιαστικό πράσινο, στους κοινόχρηστους χώρους φέρει πολλά οφέλη τόσο στην πόλη όσο και τους κατοίκους της. Με τον κατάλληλο σχεδιασμό των πόλεων αλλά και των υπαίθριων χώρων πρασίνου μεμονωμένα, τα πλεονεκτήματα και η σημασία των Pocket Parks εντοπίζεται σε τομείς όπως ο λειτουργικός, περιβαλλοντικός, κοινωνικός-ψυχολογικός και οικονομικός.

Τα Πάρκα Τσέπης είναι μικρής κλίμακας υπαίθριοι χώροι πρασίνου που δημιουργούνται από την κατάλληλη αξιοποίηση πάσης φύσεως υφιστάμενων αστικών κενών στις πυκνοδομημένες πόλεις. Το μέγεθος τους δεν υπερβαίνει τα 3000 τετραγωνικά μέτρα ,ενώ ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να είναι τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά. Η μοναδικότητα των Πάρκων Τσέπης έγκειται στο γεγονός ότι μετατρέπουν ασχεδίαστα κομμάτια γης των πυκνοδομημένων πόλεων, που δεν έχουν βρει κάποια θέση στην καθημερινότητα των κατοίκων και αποτελούν «μελανά» σημεία κάθε γειτονιάς, σε ζωτικούς χώρους. Στην κλίμακα της πόλης, τα Πάρκα Τσέπης, ενεργοποιούμενα διάσπαρτα στον αστικό ιστό, καλούνται να αποκαταστήσουν την ασυνέχεια του, και να δημιουργήσουν ένα οργανωμένο δίκτυο ζωντανών ελεύθερων χώρων πρασίνου, συνδεδεμένο και με τους μεγάλους δημόσιους χώρους της πόλης. Στην κλίμακα της γειτονιάς, τα Πάρκα Τσέπης επιτυγχάνουν με άμεσο τρόπο την κάλυψη των αναγκών των κατοίκων σε ελεύθερους χώρους πρασίνου και αναψυχής. Η μορφή και η λειτουργία τους προσαρμόζεται στα δεδομένα της εκάστοτε γειτονιάς, δημιουργώντας έναν ζωτικό «κοινωνικό» χώρο, έναν πυρήνα δηλαδή, που επιτυγχάνει πολεοδομική, κοινωνική και περιβαλλοντική συνοχή.

Αν και τα αμιγώς οικολογικά οφέλη των Πάρκων Τσέπης είναι σχετικά περιορισμένα, λόγω της μικρής τους κλίμακας, αλλά και της έμφασης που δίνεται στον σχεδιασμό τους για χρήση αστικής αναψυχής, παρόλα αυτά, η σημασία τους ως μηχανισμών βελτίωσης του μικροκλίματος της γειτονιάς και ειδικότερα μετριασμού του προβλήματος της αστικής θερμικής νησίδας είναι αξιοσημείωτη. Η πρόσθετη φύτευσή που εξασφαλίζουν τα Πάρκα Τσέπης, αλλά και η υδατοδιαπερατότητα του εδάφους και κατ’ επέκταση και η αποκατά¬σταση του κύκλου του νερού, αποτελούν, όπως έχουν καταδείξει πολλές μελέτες, σημαντικές παραμέτρους για τον αισθητό περιορισμό της θερμοκρασίας περιβάλλοντος κατά τους θερμούς μήνες και ιδιαιτέρως για την άμβλυνση φαινομένων καύσωνα. Είναι χαρακτηριστικό, ότι αύξηση της φύτευσης κατά 10%, μειώνει την κατανάλωση ενέργειας για θέρμανση – κλιματισμό κατά 5-10%, και την θερμοκρασία περιβάλλοντος κατά 10 °C (De Roo 2011).

Το πράσινο των Πάρκων Τσέπης συμβάλει επιπλέον στο φιλτράρισμα του αέρα από τη σκόνη και τους ρύπους, όπως επίσης και στην ανάσχεση του θορύβου της πόλης. Ταυτόχρονα αυξάνει τη βιοποικιλότητα στον αστικό χώρο δρώντας ως καταφύγιο για ζώα και πουλιά, που σε πολλές περιπτώσεις είναι πλέον εξαφανισμένα από τις πόλεις.

Η δημιουργία ενός Πάρκου Τσέπης σημαίνει, εκτός από τη δημιουργία ενός πνεύμονα πρασίνου, κυρίως τη δημιουργία ενός κοινωνικού πυρήνα, με αποτέλεσμα, την τόνωση της ταυτότητας της γειτονιάς και τη βελτίωση της συνοχή της. Τα Πάρκα Τσέπης διαμορφώνονται μέσα από την άμεση συμμετοχή των κατοίκων και την ενεργή συνεργασία τους με την πολιτεία, αποκτώντας με αυτόν τον τρόπο έναν ιδιαίτερο κάθε φορά χαρακτήρα, που είναι εύστοχα προσαρμοσμένος στην κάθε περίπτωση. Διαμορφώνεται έτσι ένα περιβάλλον δημόσιου χώρου που αντανακλά τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες των ανθρώπων στους οποίους απευθύνεται και στο οποίο αυτοί μπορούν να αναπτύσσουν σχέσεις μεταξύ τους, να επικοινωνούν και να αλληλεπιδρούν.

 

Πηγές πληροφοριών :

http://www.gradreview.gr/2020/02/pocket-parks.html

https://depts.washington.edu/open2100/Resources/2_OpenSpaceTypes/Open_Space_Types/pocket_parks.pdf

Πηγές εικόνων:

http://landezine.com/index.php/landscapes/landscape-architecture/realized-projects/pocket-parks/

Tags:

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.