fbpx
X

Συλλογή και χρήση όμβριων υδάτων: Μέρος 3ο: Σύγχρονη εφαρμογή

Τι είναι η συλλογή και αποθήκευση βρόχινου νερού;

Η συλλογή βρόχινου νερού αφορά στη συλλογή και αποθήκευση βρόχινου νερού για επαναχρησιμοποίηση επιτόπου (συνήθως), αντί να αφήνεται να απορρέει και να χάνεται. Η πρακτική εφαρμόζεται από τα αρχαία χρόνια και είναι κατάλληλη για περιοχές με μέση ετήσια βροχόπτωση άνω των 400 χιλ.

Συνήθως, ο όρος “rainwater harvesting” («συλλογή όμβριων») χρησιμοποιείται ως ένας γενικός χαρακτηρισμός που περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα μεθόδων για τη συλλογή και τη συγκέντρωση διαφόρων μορφών απορροής (επιφανειακή απορροή, απορροή από στέγες, ροή εφήμερων ρεμάτων, κ.λπ.) από διάφορες πηγές (βροχή ή δροσιά) και για διάφορους σκοπούς (γεωργία, κτηνοτροφία, ύδρευση, περιβαλλοντική διαχείριση, κ.λπ.). Με τη γενική έννοια, ο όρος “rainwater harvesting” περιγράφει μια σειρά τεχνικών για τη συλλογή και τη συγκέντρωση της απορροής.

Η τεχνική της συλλογής των όμβριων υδάτων σχεδόν εγκαταλείφθηκε με την αύξηση της αστικοποίησης. Οι πιθανοί λόγοι σχετίζονται με τα διαθέσιμα τεχνικά μέσα κατά τη διάρκεια της βιομηχανικής εποχής, τα οποία κατέστησαν εφικτή από τη μια τη μεταφορά νερού από απομακρυσμένες περιοχές με μεγάλου μήκους και περίπλοκα συστήματα μεταφοράς και από την άλλη την άντληση των υπογείων υδάτων, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η προμήθεια μεγάλων ποσοτήτων νερού στη βιομηχανία και να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις παροχής πόσιμου νερού υψηλού επιπέδου υγιεινής μέσω κεντρικής επεξεργασίας, αλλά και ασφαλούς εφοδιασμού μέσω αγωγών.

Γιατί να συλλέγουμε βρόχινο νερό;

Τα σύγχρονα συστήματα βρόχινου νερού – με κατάλληλη διαχείριση και συντήρηση – είναι απολύτως ασφαλή και αποδίδουν νερό καλής ποιότητας. Μπορεί κανείς να αυξήσει τη διαθεσιμότητα νερού και να μειώσει τη ζήτηση του νερού από το κεντρικό δίκτυο υδροδότησης μέσω της αξιοποίησης του βρόχινου νερού για μη-πόσιμες χρήσεις, όπως τα καζανάκια, η άρδευση, το πλύσιμο των οχημάτων, αλλά και να αυξήσει τα επίπεδα εδαφικής υγρασίας για αστικό πράσινο, να ελαττώσει τα αστικά πλημμυρικά φαινόμενα και να βελτιώσει την ποιότητα του υδροφόρου ορίζοντα.

Κατά τα τελευταία χρόνια σε πολλές περιοχές του κόσμου έχει ανανεωθεί το ενδιαφέρον για τις τεχνικές υδατοσυλλογής, που θεωρούνται πλέον ως βιώσιμη πηγή νερού. Αυτό σχετίζεται άμεσα με τις πιέσεις που δέχονται οι υφιστάμενοι υδατικοί πόροι λόγω της κλιματικής αλλαγής, της αστυφιλίας με τη συνεπαγόμενη αύξηση των αναγκών σε νερό στις πόλεις, της αύξησης των αναγκών σε νερό στη γεωργία με στόχο τη μεγαλύτερη παραγωγή τροφίμων, αλλά και λόγω της ρύπανσης των υδατικών συστημάτων από διάφορες αιτίες και πηγές, της δαπάνης των έργων για την κατασκευή μεγάλων έργων συλλογής νερού (φράγματα, κ.λπ.), αλλά και της μεταφοράς του σε μεγάλες αποστάσεις. Η ανανέωση του ίδιου ενδιαφέροντος σχετίζεται εξίσου και με το ρόλο που μπορούν να παίξουν τα αποκεντρωμένα συστήματα συλλογής νερού για το μετριασμό των καταστροφών από πλημμύρες, κ.λπ.

Πώς γίνεται η συλλογή βρόχινου νερού;

Το βρόχινο νερό μπορεί να συλλεγεί από την οροφή ενός κτιρίου ή από άλλες επιφάνειες συλλογής. Στη συνέχεια διοχετεύεται μέσω υδρορροών και σωλήνων σε μια δεξαμενή αποθήκευσης. Η δεξαμενή μπορεί να κατασκευαστεί από ένα πλήθος υλικών. Η προτιμητέα θέση για μια δεξαμενή συλλογής είναι κάτω από το έδαφος, προστατευμένη από το φως του ήλιου, καθώς αυτό ελαχιστοποιεί την ανάπτυξη άλγεων στο αποθηκευμένο νερό.

Σήμερα υπόγειες κατασκευές αποθήκευσης μπορούν ευκολότερα να γίνουν είτε εξ ολοκλήρου από οπλισμένο σκυρόδεμα (μονομπλόκ) και εσωτερική επάλειψη με τσιμεντοκονία και βαφή με εποξειδική ρητίνη για λόγους στεγάνωσης ή κατ’ ευθείαν βαφή πάνω στο μπετόν, είτε με εκσκαφή και εγκιβωτισμό πλαστικών δεξαμενών οι οποίες όμως συνδέονται μεταξύ τους ώστε να δημιουργείται ενιαίος αποθηκευτικός χώρος.

Η υπόγεια κατασκευή επιβάλλεται και για να ελαχιστοποιηθεί η εξάτμιση, η οποία σε υπέργειες κατασκευές χωρίς προστασία, μπορεί να φθάσει κατά περιόδους και στο 50% της αποθηκευμένης ποσότητας. Επομένως αν έχουμε υπέργεια κατασκευή από τσιμέντο, πρέπει να σκεπάζεται με θερμομονωτικό στέγαστρο, ενώ αν έχουμε πλαστικές ή μεταλλικές κατασκευές, θα πρέπει να είναι επιχωμένες.

Πώς λειτουργεί σήμερα ένα σύστημα συλλογής του βρόχινού νερού;

Ένα σύστημα συλλογής του βρόχινου νερού σε κατοικία περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

  1. Το νερό της βροχής πέφτει σε μία στεγανή και όσο το δυνατόν καθαρή επιφάνεια που έχει την κατάλληλη κλίση για τη συλλογή του νερού, π.χ. στη στέγη, στην ταράτσα (επιφάνεια συλλογής).
  2. Το νερό οδηγείται μέσα από σωλήνες (υδρορρoές) στο χώρο αποθήκευσης. Στην είσοδό της υδρορροής υπάρχει ένα φίλτρο (σίτα/πλέγμα) που κάνει ένα αρχικό φιλτράρισμα του νερού συγκρατώντας φύλλα, πετραδάκια, σκουπίδια, κ.ά.
  3. Το νερό φιλτράρεται επιπλέον περνώντας μέσα από ένα φρεάτιο (φίλτρο από στρώσεις άμμου, χαλίκια, κ.λπ.) που έχει άνοιγμα για τον καθαρισμό του.
  4. Το νερό εισέρχεται στη δεξαμενή αποθήκευσης που βρίσκεται είτε στο υπόγειο είτε σε εξωτερικό χώρο π.χ. στην αυλή. Η δεξαμενή αποθήκευσης του νερού πρέπει να έχει συγκεκριμένες προδιαγραφές:

– Θερμοκρασία μικρότερη των 18°C.

– Κατασκευασμένη από στεγανό υλικό (π.χ. κατάλληλο πλαστικό), χωρίς να το διαπερνά το φως και να έχει ουδέτερη οσμή. Το μέγεθος της να είναι ανάλογο με το μέγεθος της επιφάνειας συλλογής.

– Να είναι προστατευμένη από μικρά ζώα, έντομα, κ.λπ.

  1. Η δεξαμενή έχει μια αντλία για την άντληση του νερού.
  2. Η δεξαμενή έχει ένα «σιφόνι» που επιτρέπει την πιθανή υπερχείλιση του νερού.
  3. Από τη δεξαμενή αποθήκευσης το νερό μεταφέρεται σε διάφορα τμήματα του κτηρίου μέσα από σωλήνες.

Το βρόχινο νερό που συλλέγεται με αυτό τον τρόπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο καζανάκι της τουαλέτας, το πότισμα, την καθαριότητα καθώς και τη βιομηχανία. Μπορεί επίσης να γίνει πόσιμο αρκεί να απολυμανθεί (π.χ. με λάμπες UV, όζον, χλωρίωση).

Tags:

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.