fbpx
X

Ένα θαύμα της λαϊκής Αρχιτεκτονικής… Οι περιστερώνες της Τήνου

Οι περιστερώνες του Αιγαίου είναι ένα από τα χαρακτηριστικά οικοδομήματα του αιγαιοπελαγίτικου τοπίου, που κοσμούν τα νησιά του αιγαίου επί αιώνες ως ένα ανεπανάληπτο δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής, με τους πιο φημισμένους αυτούς να βρίσκονται στο νησί της Τήνου.

Τα περίτεχνα αυτά κτίσματα δημιουργήθηκαν για να ικανοποιούν λειτουργικές και βιοτικές ανάγκες, αφού φτιάχτηκαν για την στέγαση και την εκτροφή περιστεριών, και άρα την άμεση κάλυψη των κατοίκων για τροφή και λίπασμα.

Οι περιστερώνες και η εκτροφή περιστεριών έφτασαν στην Τήνο από τους Ενετούς κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας τους συνεχίζοντας το προνόμιο των ευγενών του Μεσαίωνα, το Droit de Colombiers. Στη συνέχεια η  εκτροφή των περιστεριών διαδόθηκε και στα λαϊκά στρώματα με αποτέλεσμα στα τέλη του 18ου αιώνα και στις αρχές του 19ου αιώνα να χτιστούν πλήθος από περιστερώνες. Περιστερώνες της Τήνου ξεχωρίζουν όχι μόνο για το μεγάλο πλήθος (περί τους 800) αλλά κυρίως λόγω της ιδιαίτερης και μοναδικής τους ομορφιάς. Περιστερώνες βρίσκουμε επίσης στη Σύρο, την Άνδρο και την Μύκονο, πολύ λιγότερους αριθμητικά και με μικρότερο ενδιαφέρον.

Όλοι οι περιστερώνες είναι κτισμένοι με τον ίδιο τρόπο. Είναι κυρίως πέτρινα κτίσματα και αποτελούνται από δύο ορόφους. Ο πάνω όροφος διαμορφώνεται με μικρές προεξέχουσες πλάκες που διαμορφώνουν του δαντελωτό κόσμημα από όπου μπαίνουν τα περιστέρια ενώ ο κάτω όροφος προορίζεται για τον ιδιοκτήτη ως αποθήκη για την φύλαξη των εργαλείων του. Το λεπτό γεωμετρικό δίκτυο από φωλιές που διακοσμεί τις εξωτερικές όψεις δεν είναι απλώς διακοσμητικό, αφού προφυλάσσει τα περιστέρια από τον ήλιο και τον άνεμο.

Οι τηνιακοί μάστορες κατάφεραν να δημιουργήσουν αριστουργήματα, που αποτελούν εξαιρετικά μνημεία λαϊκής τέχνης και αρχιτεκτονικής σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το δίκτυο από μικρές φωλιές πραγματοποιείται με πλάκες από σχιστόλιθο ή από μάρμαρο, υλικά λεία που εξορύσσονται σε μεγάλες πλάκες, που είναι χωμένες μέσα στον τοίχο ή απλώς τοποθετημένες ή μια πάνω στην άλλη που τις συγκρατεί λίγο μείγμα ασβέστη και άμμου. Τα ανοίγματα αυτά ήταν πάντα στραμμένα προς την Ανατολή και τη Δύση και ποτέ προς τον Βορρά, διαμορφώνοντας μοναδικά στολίδια σε διάφορα σχήματα.

Τα διακοσμητικά σχέδια που χρησιμοποιούσαν ήταν κυρίως τρία: Ο ρόμβος, ο ήλιος και το κυπαρίσσι, που αποτελούν από αιώνες μέρος του διακοσμητικού συστήματος της λαϊκής τέχνης. Δεν είναι εξ’ άλλου μόνο τα διακοσμητικά σχέδια που διαφέρουν από τον ένα περιστερώνα στον άλλο, αλλά η συνέχιση και ο συνδυασμός τους. Σε μερικές προσόψεις τα σχήματα πέφτουν τόσο πυκνά ώστε δεν αφήνουν τον παραμικρό χώρο ακάλυπτο. Σε άλλες πάλι έχουν μια διάταξη εναλλασσόμενων διακοσμητικών παραστάσεων, φροντίζοντας να αφήσουν ένα κενό λευκών διαστημάτων. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου κατάφερναν να τα πλέκουν τα σχέδια μεταξύ τους σχηματίζοντας τα αρχικά του ονόματος των ιδιοκτητών ή τη χρονολογία ανέγερσής τους Και αυτό είναι ακριβώς το θαύμα της λαϊκής τέχνης ! Δηλαδή χρησιμοποιώντας ένα σύστημα, που υπακούει σε νόμους τόσο αυστηρούς, δεσμευμένο στενά από εξωτερικούς παράγοντες και τις ιδιότητες των υλικών, περιορισμένο σε συγκεκριμένα διακοσμητικά σχήματα, να επιτρέπει παρόλα αυτά σε κάθε προσωπικότητα να εκφρασθεί στην πιο περιορισμένη κλασική τέχνη.

 

Πηγή εικόνας : https://www.moregreece.com/tinos

Tags:

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.