fbpx
X

«ΞΕΝΙΑ» : Τα πρώτα κρατικά ξενοδοχεία στην Ελλάδα

Η πρώτη συντονισμένη κρατική προσπάθεια δημιουργίας τουριστικών εγκαταστάσεων στη χώρα μας, ξεκίνησε τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 μέσω του προγράμματος «ΞΕΝΙΑ» και αφορούσε στην ανέγερση ξενοδοχειακών συγκροτημάτων σε όλη την ελληνική επικράτεια. Η αρχιτεκτονική αξία των ξενοδοχείων «ΞΕΝΙΑ» και η συνεισφορά τους στην ανάπτυξη του τουρισμού ήταν καθοριστικά στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της χώρας μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο. Μέσω των ξενοδοχείων «ΞΕΝΙΑ» η ελληνική μοντέρνα αρχιτεκτονική,  βρίσκει την έκφραση της και αναγνωρίζεται παγκοσμίως, καθώς τα «ΞΕΝΙΑ» συνιστούσαν τότε, κομμάτι της πολιτισμικής κληρονομιάς της χώρας.

Οι στόχοι του προγράμματος.

Ήταν αρχές της δεκαετίας του ΄50 όταν συστάθηκε ο ΕΟΤ (Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού) και ξεκίνησε το πρόγραμμα «ΞΕΝΙΑ», έχοντας σαν κύριο στόχο την ανάπτυξη του τουρισμού και την προσέλκυση επισκεπτών από όλο τον κόσμο. Η προσπάθεια αυτή οδήγησε στην ανέγερση 40 ξενοδοχειακών μονάδων σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, όπως νησιά, αρχαιολογικούς χώρους, πλησίον κεντρικών οδικών αξόνων, αλλά και σε περιοχές με ιδιαίτερο τουριστικό ενδιαφέρον. Ξενοδοχεία «ΞΕΝΙΑ» συναντάμε σε περιοχές όπως: η Άνδρος, ο Πόρος, η Μύκονος, η Θάσος, η Ναύπακτος, η Αρχαία Ολυμπία, η Καλαμπάκα και το Ναύπλιο, αλλά και στα Ιωάννινα και τα Χανιά (τα οποία όμως έχουν πλέον κατεδαφιστεί). Ο σκοπός του προγράμματος ήταν η δημιουργία «πρότυπων ξενοδοχειακών μονάδων», που θα προσέλκυαν την υψηλή ή μεσαία κοινωνική τάξη, προσφέροντας παράλληλα υπηρεσίες υψηλών προδιαγραφών. Τα κτίρια που κατασκευάστηκαν ήταν: ξενοδοχεία, τουριστικά περίπτερα, και motels που αποτέλεσαν τη νέα προσοδοφόρα οικονομική δραστηριότητα, στην οποία απέβλεπε το ελληνικό Κράτος.

Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός των «ΞΕΝΙΑ»

Μια σειρά αξιόλογων αρχιτεκτόνων αναλαμβάνει το σχεδιασμό των ξενοδοχείων με επικεφαλής τον Άρη Κωνσταντινίδη, που θεωρείται και ο σημαντικότερος σύγχρονος Έλληνας Αρχιτέκτονας στο πλαίσιο του Μοντέρνου Κινήματος. Δημιουργείται λοιπόν ένα «εργαστήριο αρχιτεκτονικής» που ήταν αποκλειστικά υπεύθυνο για τη μελέτη και την κατασκευή των «ΞΕΝΙΑ». Ο αρχιτεκτονικός τους σχεδιασμός βασίστηκε στην εναρμόνιση με το φυσικό τοπίο, τη λιτότητα της έκφρασης, την οργάνωση των δωματίων σε πτέρυγες, την απλότητα και σαφήνεια της μορφής, την αξιοποίηση της θέας στους κοινόχρηστους χώρους και την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της κάθε περιοχής. Εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά συγκεκριμένες αρχιτεκτονικές προδιαγραφές κατά το σχεδιασμό, από την ένταξη στο τοπίο μέχρι και τις λεπτομέρειες στο εσωτερικό της κατασκευής. Σύγχρονα και παραδοσιακά υλικά συνδυάζονται αρμονικά αν και το οπλισμένο σκυρόδεμα (μπετόν αρμέ) είναι αυτό που υπερισχύει.

Από την ανάπτυξη…στην εγκατάλειψη και την παρακμή.

Αρχικά γύρω από τα ξενοδοχεία «ΞΕΝΙΑ» αναπτύχθηκε όλη η κοσμική δράση και η κοινωνική δραστηριότητα του κάθε τόπου, στην πορεία των χρόνων όμως γνώρισαν περιόδους παρακμής. Σήμερα λειτουργεί ένας πολύ μικρός αριθμός ξενοδοχείων υπό καθεστώς μίσθωσης ή λειτουργίας απο ιδιώτες. Τα περισσότερα έχουν υποστεί βλάβες και φθορές λόγω βανδαλισμών. Τα τελευταία χρόνια γίνεται μια προσπάθεια ιδιωτικοποίησης ορισμένων ξενοδοχείων, μέσω της παραχώρησης στο ΤΑΙΠΕΔ. Σε κάθε περίπτωση όμως, τα «ΞΕΝΙΑ» σχεδιάστηκαν με συγκεκριμένους στόχους στη βάση μιας κοινής αρχιτεκτονικής αντίληψης. Συνέβαλλαν στην πορεία ανάπτυξης του τουρισμού, έγιναν τόπος συνάντησης ντόπιων και τουριστών, σταδιακά όμως, έχασαν την αίγλη τους και πολλά και την αρχιτεκτονική τους ταυτότητα.

 

 

photo source: wikipedia

Tags:

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.